
Mạng xã hội là môi trường mở, nơi mọi người dễ dàng chia sẻ thông tin. Tuy nhiên, không ít trường hợp người dùng bị kẻ khác đăng thông tin sai sự thật, vu khống, hay xúc phạm danh dự, nhân phẩm. Hành vi này không chỉ vi phạm đạo đức mà còn xâm phạm quyền nhân thân được pháp luật Việt Nam bảo vệ.
Vậy, nếu bạn là nạn nhân, cần làm gì khi bị tung tin sai sự thật trên mạng xã hội? Bài viết dưới đây phân tích toàn diện cơ sở pháp lý, mức xử phạt, cũng như hướng dẫn cách bảo vệ quyền lợi hợp pháp của bạn.
>> Luật sư giỏi hình sự tại Hà Nội
1. Căn cứ pháp lý khi bị đăng thông tin sai sự thật trên mạng xã hội
Hiện nay, hành vi đưa hoặc chia sẻ thông tin bịa đặt, vu khống, xúc phạm danh dự người khác trên mạng xã hội bị xử lý theo nhiều văn bản pháp luật, tùy mức độ vi phạm, cụ thể:
a. Xử phạt hành chính theo Điều 101 Nghị định 15/2020/NĐ‑CP, đã được sửa đổi bởi Điều 37 Nghị định 14/2022/NĐ‑CP.
-
- Người nào lợi dụng mạng xã hội để cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của tổ chức, danh dự, nhân phẩm cá nhân sẽ bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng.
- Đồng thời, buộc gỡ bỏ thông tin sai sự thật hoặc vi phạm pháp luật.
→ Nếu người vi phạm là cá nhân, mức phạt sẽ bằng 1/2 mức phạt đối với tổ chức, tức từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng, theo Điều 4 Nghị định 15/2020/NĐ‑CP.
b. Truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 156 Bộ luật Hình sự 2015:
-
- Nếu người đăng bịa đặt hoặc loan truyền điều biết rõ là sai sự thật nhằm xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự hoặc gây thiệt hại đến quyền lợi hợp pháp của người khác, có thể bị phạt tiền đến 50 triệu đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 2 năm, hoặc phạt tù đến 1 năm.
- Nếu sử dụng mạng máy tính hoặc mạng viễn thông để phạm tội, mức phạt tăng lên 1 – 3 năm tù.Người bị hại có quyền yêu cầu bồi thường dân sự theo Điều 584 và Điều 592 Bộ luật Dân sự 2015:
- Người gây thiệt hại đến danh dự, nhân phẩm, uy tín người khác phải bồi thường tổn thất về tinh thần, với mức tối đa 10 lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định.
-
Hướng dẫn xử lý khi bị đăng thông tin sai sự thật
Khi phát hiện mình bị tung tin thất thiệt trên mạng xã hội (Facebook, TikTok, Zalo, X…), bạn cần bình tĩnh và thực hiện các bước sau:
Bước 1: Thu thập chứng cứ
- Chụp ảnh màn hình (ảnh chụp, video) thể hiện rõ:
- Tên tài khoản, đường link, thời điểm đăng bài.
- Nội dung sai sự thật hoặc xúc phạm.
- Sử dụng công cụ “lưu cache hoặc web archive” để lưu vết trong trường hợp bài bị xóa.
- Nên lập vi bằng qua thừa phát lại để có hiệu lực pháp lý cao khi tố cáo hoặc khởi kiện sau này.
Bước 2: Gửi yêu cầu gỡ bỏ và cải chính thông tin
- Gửi tin nhắn hoặc email yêu cầu người đăng gỡ bài, xin lỗi, và cải chính.
- Nếu người đó cố tình không hợp tác, bạn có thể gửi báo cáo trực tiếp đến:
- Bộ Thông tin và Truyền thông,
- Cục An toàn thông tin (AIS) hoặc đơn vị quản lý mạng xã hội (Meta, TikTok…).
Theo Điều 27 Nghị định 147/2024/NĐ‑CP, các nền tảng mạng xã hội phải có cơ chế lọc, cảnh báo, gỡ bỏ nội dung vi phạm Điều 8 Luật An ninh mạng.
Bước 3: Gửi đơn tố cáo hoặc khởi kiện
Tùy tính chất, bạn có thể:
- Tố cáo đến công an cấp xã/phường nơi bạn cư trú hoặc Cục An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05 – Bộ Công an) nếu hành vi vi phạm nghiêm trọng.
- Nếu gây thiệt hại thực tế (ví dụ: mất uy tín, ảnh hưởng kinh doanh, tinh thần khủng hoảng…), bạn có quyền:
- Khởi kiện dân sự yêu cầu xin lỗi, gỡ bài, cải chính và bồi thường.
- Yêu cầu bồi thường tinh thần theo Điều 592 Bộ luật Dân sự 2015.
Bước 4: Đề nghị xử phạt hành chính
Trường hợp chưa tới mức truy cứu hình sự, bạn có thể làm đơn gửi:
- Sở Thông tin và Truyền thông (nơi người vi phạm cư trú), hoặc
- Thanh tra Bộ Thông tin và Truyền thông, để xử lý theo Điều 101 Nghị định 15/2020/NĐ‑CP.
-
Hậu quả pháp lý đối với người tung tin sai sự thật
Việc tung tin sai lệch trên mạng xã hội không chỉ bị phạt tiền mà còn ảnh hưởng lâu dài đến nhân thân và uy tín người vi phạm:
- Phạt hành chính từ 5.000.000 – 10.000.000 đồng (cá nhân).
- Buộc gỡ bỏ, xin lỗi công khai, cải chính trên cùng nền tảng.
- Trường hợp sử dụng mạng xã hội để xúc phạm nghiêm trọng danh dự, người vi phạm có thể bị:
- Phạt tù đến 3 năm,
- Bồi thường dân sự cho nạn nhân,
- Bị cấm sử dụng mạng xã hội hoặc bị đưa vào danh sách theo dõi an ninh mạng.
Khi bị người khác đăng tải thông tin sai sự thật trên mạng xã hội, bạn có quyền pháp lý đầy đủ để yêu cầu gỡ bỏ, xử phạt và bồi thường.
Pháp luật Việt Nam bảo vệ nghiêm ngặt quyền danh dự, nhân phẩm, uy tín của cá nhân theo Điều 34 Bộ luật Dân sự 2015 và các quy định nêu trên.
Tuy nhiên, để đảm bảo quyền lợi khi khởi kiện, bạn nên lưu giữ các chứng cứ đầy đủ và nên xin tư vấn sớm từ luật sư chuyên về lĩnh vực bạn đang có vướng mắc. Công ty Luật Hải An là Công ty Luật uy tín nhất tại Hà Nội trong các lĩnh vực tranh chấp — hãy liên hệ ngay với chúng tôi để được hướng dẫn lập hồ sơ khởi kiện đúng trình tự pháp luật.


